قهوه تانزانیا

قهوه تانزانیا

قهوه تانزانیا ، تولید قهوه در تانزانیا یکی از جنبه های مهم اقتصادی در این کشور است که بزرگترین محصول صادراتی تانزانیا را نیز شامل می شود .تولید قهوه تانزانیا به بیش از 40.000 تن در سال می رسد . که تقریباً 70 درصد آن قهوه عربیکا و تقریبا 30 درصد آن قهوه ربوستا را شامل می شود .

مناطق اصلی رشد قهوه عربیکا و ربوستا در تانزانیا

مناطق اصلی قهوه عربیکا در تانزانیا در شمال کلیمنجارو ، Mbeya  ، Matengo Highlands ، Mbinga ، کوه Usambara ، Iringa ، Morogoro ، Kigoma ، قرار دارد .منطقه اصلی رشد قهوه ربوستا در  منطقه Bukoba منطقه Kagera است .اخیرا دو گونه جدید در Tanzania’s Eastern Arc Mountains, Coffea bridsoniae and C. kihansiensis  یافت شده است.

زمان برداشت قهوه در تانزانیا

زمان برداشت به طور سنتی از اکتبر تا فوریه است . (شمال: ژوئیه – دسامبر  ، جنوب: ژوئیه-دسامبر  ، غربی: مه – اکتبر )

حدود 270.000 کارگر تانزانیایی در صنعت قهوه مشغول به فعالیت هستند . 90٪ از کشاورزان قهوه در کشور کشاورزان کوچک هستند.

تاریخچه قهوه

تاریخجه قهوه

اتیوپی مبدا پیدایش قهوه

تاریخچه قهوه ،کاوش ها و تحقیقات در ارتفاعات اتیوپی- جایی که قهوه به صورت طبیعی و وحشی رشد می کند- نشان میدهد که انسان بیش از هزاران سال از دانه های قهوه استفاده کرده است. دانه های قهوه به صورت خام برای قرن ها در اتیوپی و یمن به دلیل مغز گوشتی شیرین، جویده می شدند.
اوگاندایی ها زمانی متوجه دانه های خشک قهوه شدند اولین کاشفان و محققان اروپایی در مورد سرچشمه رود نیل تحقیق می کردند. دانه های سبز قهوه خرد و با چربی مخلوط شده، سپس به شکل توپ های کوچکی در می آمد که مسافران در مسافرت های طولانی آن را می خوردند.

شبه جزیره عربستان و تاریخچه قهوه

داستان هایی در جنوب شبه جزیره عربستان درباره قهوه وجود دارد. جایی که اروپایی ها برای اولین بار گیاه قهوه کشت شده را یافتند. بازرگانان قدیمی با علم به اینکه چگونه خوردن دانه های قهوه، روی مردم تاثیر می گذارد،

تجارت کالا را شروع کردند. علاوه بر آن، شواهدی وجود ندارد که گیاه قهوه به طور خودرو و وحشی در یمن روییده باشد و به احتمال زیاد این گیاه از طریق زراعت توسعه یافته است. هر چند ممکن است که یک پرنده بزرگ توانسته باشد دانه ی قهوه را تا مسافتی دور دست حمل کند که احتمال آن ضعیف است.

ورود قهوه به عربستان

رویداد تاریخی به خصوص در مورد ورود قهوه به عربستان جنوبی وجود ندارد . بیشتر ، به واسطه ی معاملات و سوداگری بوده که قهوه به عربستان رسیده است . برخی مورخان می گویند که قهوه توسط تاجران برده آفریقایی ، که حدود 1000 سال قبل از میلاد رواج داشته به این منطقه وارد شده است . قهوه خیلی سریع و زود در جامعه رواج یافت و تاثیر به سزایی بر روی مردم و داستان های قدیمی عربی گذاشت . یکی از این داستان های اسطوره ای را این گونه تعریف کرده اند :

داستان های افسانه ای درباره قهوه

در عربستان ، یک گله دار بز به نام کلدی زندگی می کرد . روزی ، بز های کلدی به خانه باز نگشتند . بنابراین او به جستجوی انها رفت . او حیوانات خود را با حالتی سرخوش و رفتاری غیرعادی اطراف درختچه ای با برگ های تیره و حبه های قرمز مشاهده کرد .
کلدی متوجه شد که بزها این دانه های قرمز را خورده اند ، او نیز دانه هایی از آن گیاه را خورد و شروع به رقصیدن اطراف درخت کرد . مردی دانا به نام آکوبا که از آنجا می گذشت به او نزدیک شد . آکوبا رفتار کلدی و بز ها را غیرعادی دید. مرد دانا که گرسنه بود از میوه های آن درخت مصرف کرد و متوجه سرخوشی ناشی از آن شد .
آکوبا در بازگشت مقداری از دانه ها را با خود به شهرش برد تا از آن در غذاهای دیگر مصرف کند . او دانه ها را با نوشیدنی ها در صومعه خود مخلوط کرد که مردم را در طی عبادت بیدار نگه می داشت ، این گیاه سپس در شهر ها و صعومه های دیگر نیز به مصرف رسید تا از این راه آکوبا بتواند مردی ثروتمند شود .
کلدی و راهب ها و کشف دانه قهوه
نسخه ی متفاوتی از این داستان به شکل دیگری روایت شده است . در این داستان کلدی مردی از اهالی اتیوپی معرفی شده است که روزی در حال چراندن دام خود  در مراتع اتیوپی متوجه شد که گله بعد از خوردن برگ ها و دانه های گیاه قهوه شنگول و سرخوش شده اند .
او همچنین مقداری از آن را امتحان کرد و احساس سرخوشی و شادی کرد. او دانه های جادویی را به یک صومعه نزدیک برد ، جایی که راهب بزرگ معتمد بود که این دانه ها باعث رفتار ها و روحیات شیطانی می شوند و آن ها را درون آتش ریخت . این اتفاق باعث شد که بوی خوشی از دانه ها که در آتش می سوختند متصادع شود
سرانجام راهب های دیر ، آموختند که چگونه از این دانه ها ، نوشیدنی سیاه گرمی تهیه کند ، چیزی که امروزه می شناسیم . راهب ها قهوه را هدیه ای از سوی خدا می دانستند .
زیرا خوردن این گیاه عبادت کنندگان را در طول عبادت بیدار نگه می داشت .این داستان جالبی است و در بسیاری از کتاب های مختلف با کمی تغییر و اختلاف وجود دارد . نام کلدی همیشه در داستان ها اورده شده و یک صومعه نیز به نام او نامگذاری شده است .

نام های متفاوت قهوه از ابتدا تا کنون

موکا
در تاریخ برای قهوه اسامی زیادی استفاده شده است، کافا ناحیه ای در اتیوپی می باشد که معتقدند اصلیت و ریشه ی قهوه به این ناحیه بر می گردد .موکا یا در عربی شهری بندری در استان صنعاء یمن است که انواعی از قهوه به این نام شناخته می شوند.

بونو
ابوعلی سینا حکیم بزرگ ایران ، حدود هزار سال قبل ، شرح جامعی در مورد قهوه نوشته است که البته ایرانیان در آن عصر بر آن نام بونو نهاده بودند و بوعلی نیز همین واژه را بکار بسته است . این واژه ای است که هنوز در اتیوپی آن را به کار می برند .
قهوه
یکی از ویژگی های دانه قهوه این است که  می تواند تخمیر شود ، فرآیند تهیه الکل از گیاهان با محتوای مقدار شکر بالا می باشد .
 در عربی به معنی مشروب است و واژه ی قهوه از این کلم اقتباس شده است .

تاریخچه برشته کردن و خرد کردن قهوه

اسناد نشان می دهد که برشته کردن و خرد کردن واقعی قهوه تقریباً به 500 سال بعد از میلاد می رسد . روش برشته کردن قهوه به طور خاصی با برشته کردن گوشت به هم شبیه است ، گودالی حفر کرده در آن اتش درست کنید . دانه ها را در آن بریزد و روی آن را کاملاً بپوشانید.
این شیوه دقیقاً یک روش علمی نیست هرچند که در آن دوره زمانی این روش خوبی بوده است . یکی از اولین اشیاء ساخته شده از آهن به دست بشر ، تابه های قهوه برشته کن بود . با پیشرفت آهن و هنگامیکه تابه آهنی پیشرفته شد ، برشته کردن قهوه رایج یافت . بعد از اینکه دانه ها برشته شدند .
آسیاب کردن با روش قدیمی انجام می شد . به طوری که دانه را بین دو سنگ قرار می دادند و آن را خرد می کردند . این روش شبیه آسیاب کردن گندم است . بعد از خرد شدن ، آن را درون آبی که نمی جوشید ، می ریختند ، اگرچه آب در حال جوش سریع تر عمی کند.

ظروف برنزی و برشته کردن قهوه

برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

اولین قهوه خانه جهان

یک کتاب قهوه در حدود سال 1480م معرفی شد و در سال 1554 م اولین قهوه خانه در استانبول راه اندازی شد.

محبوبیت قهوه و ممنوعیت آن

در قرن شانزدهم میلادی قهوه یک بار به دلیل مزه تلخش غیرقانونی و خوردنش ممنوع شد که خود دلیلی برای ترویج و شناخت بیشتر مردم از قهوه شد . جالب است بدانید در انگلستان زنان به دلیل این که همسرانشان تحت تاثیر اثرات جانبی قهوه قرار می گرفتند و همچنین بیشتر وقت خود را در قهوه خانه ها سپری می کردند ، خواستار ممنوعیت و غیرقانونی اعلام شدن این ماده شدند . اما دیری نپایید که آنها نیز شروع به نوشیدن قهوه کردند . سپس قانون دیگری وضع شد که به زنان امکان می داد تا از شوهران خود در صورتی که همسرانشان قادر نبودند که برای آنان قهوه تهیه کنند طلاق بگیرند.

ورود قهوه به هندوستان

عرب ها در 1600م از دانه ای قهوه خود به شدت حفاظت می کرند . پخش و توزیع قهوه ممنوع شد ، اگرچه قهوه در اتیوپی و یمن توسط عرب ها رشد می یافت.

اما عرضه و تقاضا به مقدار زیاد وجود نداشت . قیمت ها افزایش یافت و به همین دلیل سود آن زیاد و مصرف این نوشیدنی به تدریج رایج شد.

بعد ها  دانه قهوه از عربستان به هند منتقل شد و کشت آن در هند تا این زمان ادامه یافت .امروزه، باوجودی که هند یکی از تولید کنندگان قهوه در جهان محسوب می شود اما مقدار زیادی از قهوه مصرفی خود را وارد می کند.

ورود قهوه به اندونزی

همچنین گیاه اصلی قهوه که جاوای اندونزی توسط یک فرد هلندی در سال 1696م کشت شد . از عربستان به اندونزی منتقل شد . امروزه جاوا یک منطقه مهم و عمده تولید قهوه محسوب می شود .
به هرحال ، قیمت تا حد زیادی اقزایش یافت طوری که فقط ثروتمندان اروپایی قدرت خرید این محصول خارجی لوکس را داشتند و می توانستند قهوه بنوشند.

تاریخ قهوه در ایران

تاریخ قهوه در ایران

نگاهی جذاب به تاریخ قهوه در ایران

تاریخ قهوه در ایران : در ایران قدین در گوشه و کنار شهرها و بین راه ها ، قهوه خانه هایی وجود داشت . این مکان ها بهترین و جذاب ترین اماکن عمومی برای گذراندن اوقات فراغت بودند . هر یک از آنها معمولاً محل اجتماع و پاتوق گروهی از قشرها و صنف های گوناگون بود .

قهوه خانه های سر راهی با میان جاده ای که به آنها چایخانه نیز می گفتند، اکثراً سرپناهی برای استراحت و رفع خستگی مسافران خسته و ماندن بین راهی بودند و معمولاً به دسته و صنف خاصی اختصاص نداشنتد و مشتریان آنها رهگذرانی بودند که برای نوشیند چای و کشیدن قلیان و خوردن صبحانه ناهار یا شام به این قهوه خانه ها می رفتند .

نخستین قهوه خانه در ایران

نخستین قهوه خانه در ایران در دوره ی صفویه و به احتمال زیاد در زمان سلطنت شاه طهماسب (930-940 هـ . ق) ، در شهر قزوین پدیدار شد . سپس در زمان شاه عباس اول ( 996 هـ.ق) در شهر اصفهان توسعه یافت . قهوه خانه در آغاز همانگونه که از نامش پیداست ، جای قهوه نوشی بود.

با آمدن چای به ایران و کشت ایران گیاه در بعضی از مناطق شمالی ایران و تغییر ذائقه با طعم چای دم کرده میان مردم ، کم کم چای جای قهوه را در قهوه خانه گرفت . از نیمه دوم قرن سیزدهم هجری چای نوشی در قهوه خانه ها معمول شد . اما نام قهوه خانه همچنان برآنها باقی ماند .در دوره ی قاجار به خصوص دوره ی پادشاهی ناصرالدین شاه زمینه برای گسترش قهوه خانه در شهرهای بزرگ ، از جمله شهر تهران ، فراهم گردید .

با ریشه گرفتن قهوه خانه در متن جامعه  و میان توده مردم و توسعه ی آن در شهرها قهوه خانه توانست به صورت یک واحد صنفی فعال با کارکرد اجتماعی – فرهنگی خودنمایی کند .تاریخ قهوه خانه در دوره قاجار پیش از پا گرفتن قهوه خانه های عمومی در شهر های ایران ، در دربار پادشاهان صفوی آبدار خانه هایی جهت پذیرایی از میهامانان و درباریان با قهوه و چای وجود داشت. همراه با رسم قهوه پزی در دربار صفوی ، شغل قهوه چیگری نیز پدید آمد و از مناصب مهم درباری شد .

انواع قهوه چیان در قهوه خانه ها

قهوه چیان را از لحاظ نوه قهوه خانه ای که می گرداندند و چگونگی کار و وظیفه شناسان می توان به چهار دسته تقسیم کرد:

1. قهوه چیان شهرها که در محله و کوچه و گذر یا در هر بازار و بازارچه و سرایی قهوه خانه ای داشتند ، قهوه خانه هایشان محل تجمع صنف های مختلف بود . در هر یک از این قهوه خانه ها کارگرانی بودند که قهوه چی ها را در بر گرداندن قهوه خانه و عرضه خدمات به مردم کمک می کردند ، انند کارگرهای «پای بساط» ، «جارچی» ، « قندگیر» ، « استکان شوی» ، « قلیان چاق کن » ، یا « سرچاق کن» ، «آتش بیار» ، « دیزی پزی» .

هز یک از حمام های عمومی معتبر شهرها نیز قهوه خانه یا آبدار خانه ای داشت که آن را یک قهوه چی یا یک قلیاندار یا یک غلام قهوه چی می گرداندند و از مشتریان با چای و قلیان و چپق پذیرایی می کردند.

2. قهوه چیان قهوه خانه های خصوصی ؛ در دوره صفوی در دربار پادشاهان کسانی به نام « قهوه چی باشی» آبدار دربار را می گرداندند.در عهد ناصرالدین شاه نوشیدن قهوه و چای ، هر دو در دربار و خانه های بسیاری از روحانیان ، اعیان و رجال درباری معمول شد  .

تاریخ قهوه در ایران

قهوه قجری

بر اساس نوشته و روایت ها در دربار شاهان قاجار برای مجازات یا از میان برداشتن شاهزداگان ، درباریان و همچنین وابستگان آنها ، افراد مورد غضب قرار گرفته را به نوشیدن یک فنجان قهوه ی آلوده به سهم مهلک ، وادار می کردند . این قهوه در دربار قاجار به نام قهوه ی قجری معروف بود .

3. قهوه چیان قهوه خانه های موقت ؛ به هنگام عزاداری ها و روضه خوانی های بزرگ ، به خصوص عزاداری های سالار شهیدان امام حسین (علیه السلام) ، در دهه اول محرم و اربعین حسینی در ماه صفر و در مجالس عروسی و میهمانی های بزرگ .

4. قهوه چیان دوره گرد ؛ قهوه چی گردهای دوره گرد یا سیار یکی از شغل های سرپایی رایج در شهرها بود . قهوه چیان دوره گرد بساطی ساده و جمع و جور داشتند .

تاثیر قهوه خانه ها در ایران

قهوه خانه در جامعه ی ایران ، تحول و دگرگونی بزرگی در شکل گردهمایی های مردم و شیوه گذراندن اوقات فراغت و نوع سرگرمی های آنان فراهم آورد . مردم از هر قشر و گروه هر روز پس از دست کشیدن از کار روزانه و در ایام و اوقات بیکاری در قهوه خانه ها جمع می شدند و ساعت ها به گفت و گو با هم و تبادل درباره ی کارهای اجتماعی و اقتصادی و سیاسی می پرداختند .
در مجالس شبانه قهوه خانه ها ، به خصوص شب های ماه مبارک رمضان که آیین های سخنوری و مرثیه سرایی و نقالی و شاهنامه خوانی و بازی های قهوه خانه ای در آن برگزار می شد ، معمولاً جمع زیادی از اهالی محل و مردم محله های دیگر شرکت می کردند و در یک فضای فرهنگی و ادبی با هم ارتباط برقرار می کردند .

تحول قهوه خانه به مرور زمان در ایران

قهوه خانه که تا چند دهه پیش ، کانون نشر و ترویج فرهنگ سنتی و دستاوردهای ادبی و هنری گذشتگان ما بود و توانسته بود تا حدی یادمان گذشته را در جامعه ایران و میان عامه مردم زنده و پایدار نگه دارد.
به مرور زمان کارکرد خود را از دست داد و صرفاً به محلی برای نوشیدن چای و خوردن صبحانه و ناهار و رفع خستگی تبدیل شد و در حال حاضر با رونق مدرنیته در میان ایرانیان و یا جایگزین شدن ساندویج فروشی ، کافی شاپ ها و … ، کارکرد قهوه خانه ها تغییر بنیادی نموده و اثر کمتری از آن قهوه خانه ها در زندگی اجتماعی ایرانیان مشاهده می شود .
مگر در برخی روستاها که هنوز بافت سنتی آنها دست نخورده باقی مانده است . اما در سالهای اخیر برخی از افراد با ذوق در تهران و بعضی شهرهای دیگر ایران اقدام به بازسازی قهوه خانه هایی با حفظ بافت سنتی آن کرده اند که مورد استقبال مردم و گردشگران قرار گرفته است .

یکی از قدیمی ترین قهوه خانه فعال در تهران | قهوه خانه ای با بیش از صد سال قدمت