درخت قهوه

درخت قهوه ، شامل 25 گونه است. نوع عربی، دارای بیشترین سطح زیر کشت است.

از نظر تجاری، گونه های معروف قهوه، لیبریا ( Liberica )، استنوفیلا ( Stenophylla )، اکسلسا ( Excelsa ) و کونفورا ( Canephora ) یا ربوستا متداول ترین گونه های گیاه قهوه می باشند. دیگر گونه های گیاه قهوه کاشت تجاری ندارند.

درخت قهوه

جنگل های استوایی زادگاه درختان قهوه

گیاه قهوه اصولا در جنگل های استوایی ( گرمسیری ) رشد می کند. ( اصلیت گیاه قهوه جنگل های گرمسیری آفریقاست) برخی گونه های گیاه قهوه به طور مشخص بیش از 300 فوت رشد می کنند،

اما در کشاورزی برای سهولت چیدن دانه ی قهوه، درخت قهوه به ندرت بیشتر از 15 فوت امکان رشد پیدا میکند، گیاه قهوه عربی به وبژه از گیاه قهوه روبوستا کوچک تر است.

درخت قهوه عربیکا

قهوه عربی یک نوع گیاه درختی است. گیاه قهوه عربی یک تنه راست و رو به بالا با شاخه های جفتی دارد. شاخه های پایینی متمایل به سمت پایین هستند.

درخت قهوه عربیکا

درخت قهوه ربوستا

قهوه ی ربوستا یک گیاه از نوع الکلی می باشد. گیاه قهوه ربوستا شبیه به یک بوته شاخه و برگ دار رشد می کند که چند تنه دارد. هر چند این گیاه ممکن است یک تنه داشته باشد.

اما دو یا چند تنه ای آن بیشتر است. به علاوه ویژگی تنه داشتن میان گونه های مختلف قهوه متفاوت است.

درخت قهوه ربوستا

 

زراعت قهوه

زراعت گیاه قهوه به دوره ای چند صد ساله با تفاوت های قابل ملاحظه برای رشد در انواع شرایط آب و هوایی و خاک بر می گردد. به طور کلی رنگ و محتوای شیمیایی دانه سبز، این تفاوت ها را در گیاهان قهوه منعکس می کند.

درجه حرارت و شرایط آب و هوایی، روی رنگ برگ قهوه تاثیر می گذارد. هوای گرم تر رنگ سبز را روشن تر می کند. به طور کلی، گیاه قهوه در نواری بر روی خط استوا قابل رشد است.

گیاه قهوه عربی در ارتفاع 3000 تا 6000 فوت بهترین رشد را دارد. گیاهان قهوه می توانند در ارتفاع کمتر نیز رشد کنند. اما حمله ی آفت های متفاوت مشکلاتی ایجاد می کند که زراعت و کشت قهوه در ارتفاع پایین را سخت می کند.

درجه حرارت مطلوب برای رشد گیاه قهوه

میانگین درجه حرارت مطلوب بین 65 تا 75 درجه فارنهایت می باشد. همچنین گیاه قهوه عربی در نواحی گرم تر رشد می کند هرچند که درجه حرارت بالاتر مناسب نیست.

گیاه قهوه ربوستا به طور مشخص در نواحی مرطوب تر و گرم تر در ارتفاعات پایین حدود 600 تا 1500 فوت کاشته شده و رشد می کند. منطقه رشد قهوه باید حداقل 75 اینچ باران در سال داشته باشد.

یک دوره 9 ماهه برای ریزش باران لازم است. دو یا سه ماه از سال، فقط چد اینچ باران کافی است و دوره ی کوتاهی از خشکی برای تولید غنچه ها، گل و رشد جدید مورد نیاز است.

شرایط نگهداری گیاه قهوه

ریشه های گیاه قهوه تنفس می کنند و به مقداری هوا نیاز دارند. بنابراین، آب گیاه قهوه، ثابت و تغییر ناپذیر است. قرار گرفتن گیاه قهوه در آب، باعث زرد شدن برگ ها، پژمرده شدن شاخ و برگ ها و مرگ و نابودی درخت قهوه می شود. گیاه قهوه با رطوبت بالای 90 درصد سازگاری دارد.

رطوبت هوا برای گیاه قهوه دو نقش ایفا می کند. یکی برای حفظ تبخیر از گیاه، دیگری برای پخش و پراکندگی نور. اگر نور خورشید بیش از حد به خاک بتابد ریشه ی گیاه قهوه می میرد ( خشک می شود). بنابراین، برای اکثر گیاهان قهوه، خاک باید حدالامکان سایه دار باشد.

در برخی مکان ها محصولات پوشش دهنده، مانند گیاه گلائ سا ( Leucaena Glauca) بین درختان قهوه برای حفظ خاک در شکلی مناسب کاشته می شوند. گیاه قهوه به طور کلی به مقداری نور مستقیم خورشید برای ساعاتی در روز نیاز دارد و سایه ی دائمی برای آن مناسب نیست.

درختان قهوه در معرض باد به خوبی رشد نمی کنند. باد برگ های قهوه را به سرعت خشک می کند. به طور مشخص گیاه قهوه 60 سال محصول می دهد، اما اکثر فعالیت های تجاری قهوه، عمر بازدهی قهوه را حدودا تا 20 سال محدود می کنند.

درخت قهوه در 3 سالگی محصول می دهد. دو روش اصلی تکثیر، عمل پیوند زدن از طریق دانه یا بارور کردن از طریق قلمه زنی می باشد.

جوانه زدن دانه ها حدود 5 تا 6 هفته زمان می برد. شاخ و برگ های لطیف و حساس به سایه بیشتری نیاز دارند. به طور کلی، قلمه ها یا جوانه ها در یک قلمستان یا محل پرورش پرورش گیاهان قبل از اینکه در مزرعه کاشته شوند نگهداری می شوند.

شاخه های گیاه قهوه می تواند با میوه های قهوه آنقدر سنگین شوند که بشکنند، بنابراین برای پرورش گیاه قهوه وجود شاخه های قوی و محکم اهمیت دارد.

از این جهت، قلمه زنی و پیوند صورت می گیرد و گیاه قهوه جوانه زنی می شود. برای قلمه زنی معمولا از دو شاخه ی پایینی گیاه استفاده می شود.